کاکتوس بدون آب چگونه زنده می ماند؟
  • برخلاف دیگر خانواده های گیاهی، کاکتوس ها می‌توانند با آب خیلی کم هم زنده بمانند چون آن‌ها به روش‌های خاص خودشان آب را در خود ذخیره می‌کنند. ویژگی‌های خاصی در کاکتوس ها هست مثل وجود خار ها، تنفس در شب، شکل کروی آن‌ها، برجستگی‌های بدنه، دنده ها، سیستم ریشه‌ای پراکنده و شبکه‌ای که پاسخ این سوال را می‌دهند که کاکتوس بدون آب چگونه زنده می ماند؟ یکی از جملات معروف نگهدارندگان گیاه، این جمله است ” گیاه به دستم نمیافته. ! کاکتوس ها به دنیا آمده‌اند تا توسط این افراد پرورش یافته و این باور غلط را از ذهن کسانی که فکر می‌کنند نمی‌توانند به خوبی مراقب گیاهان باشند پاک کنند. کاکتوس ها به نیازهای مراقبتی خیلی کمی احتیاج دارند و طیف گسترده ای از دما را تحمل می‌کنند.

    چگونه یک کاکتوس بدون آب زنده می ماند؟

    خب به زبان ساده باید بگوییم که اینطور نیست که بدون آب زنده بمانند.

    اما چون در مقایسه با سایر گیاهان به آب خیلی کمی احتیاج دارد اینطور به نظر می‌رسد که بدون آب هم زنده می‌مانند. حقیقت این است که کاکتوس ها مثل تمام دیگر موجودات زنده، برای زنده ماندن به آب نیاز دارند؛ اما آن‌ها به طریقی تکامل یافته‌اند که نیاز آبی خیلی کمی داشته باشند. این بدین معنی است که آن‌ها می‌توانند بین هر دو آبیاری به مدت طولانی آب را ذخیره کرده و نیاز به آبیاری مکرر نداشته باشند.

    پس طبق قانون تکامل داروین هرچقدر هم که دنیا به سمت کم آبی برود هنوز کاکتوس ها زنده هستند!

    کاکتوس بدون آب چگونه زنده می ماند؟ویژگی های منحصر به فرد کاکتوس ها

    در دنیا بیشتر از 1000 گونه کاکتوسی وجود دارد.

    هر کدام از این گونه ها ویژگی‌های منحصر به فرد و خاص خود را دارند که این ویژگی‌ها به کمک کاکتوس می‌آیند تا آب را به مقدار زیادی درون بدنه خود نگه داشته و به همین طریق به آب کمی نیاز داشته باشند. در ادامه مطلب ما تک تک این ویژگی‌ها را بررسی می‌کنیم و به طور کامل توضیح می‌دهیم که عملکرد این ویژگی‌ها چطور است که باعث می‌شود یک کاکتوس بدون آب زنده بماند.

    ویژگی های کاکتوس که باعث می‌شود نیاز آبی کمی داشته باشند:

    برگ های کوچک کاکتوس ، مانع خوب تبخیر آب بسیار

    اغلب آدم‌ها کاکتوس ها را با ویژگی بدون برگ بودن آن‌ها می‌شناسند.

    اما برخی گونه‌های نادر کاکتوسی هم وجود دارند که دارای برگ هستند؛ مانند کاکتوس کریسمس، افوربیا و … . اما برگ کاکتوس ها در مقایسه با گیاهان آپارتمانی خیلی کوچک‌تر است و همین موضوع باعث می‌شود تا عملیات تبخیر آب در این گیاهان بسیار کمتر رخ دهد. برگ اکثر گونه‌های گیاهی که برگ‌های پهن و بزرگی دارند 2 کار مهم برای گیاه انجام می‌دهد:

    • اول ، آن‌ها بخش مهمی از سیستم تنفسی گیاه هستند.
    • دوم ، آن‌ها نقش اساسی در فتوسنتز دارند.

    استوما به بخشی از گیاه می‌گویند که دی اکسیدکربن گرفته و در حین فتوسنتز به اکسیژن تبدیل می‌کند.

    این بخش معمولا در ساقه برگ گیاهان آپارتمانی و برگ پهن قرار دارد. البته فتوسنتز علاوه بر فرایندی که گفتیم، عمل تبدیل نور خورشید به مواد مغذی را هم انجام می‌دهد. بنابراین برگ‌ها علاوه بر مصرف سوخت برای فتوسنتز، تامین مواد مورد نیاز برای رشد، از طریق نور خورشید را هم انجام می‌دهند.

    کاکتوس ها در رابطه با این فرایند دست به خلاقیت زده‌اند تا با آب کمتر هم زنده بمانند.

    شکاف های کوچک بدنه کاکتوس و ذخیره آب اضافی

    اغلب گیاهان نگران صرفه جویی در مصرف آب به روش کاکتوس ها نیستند.

    بنابراین روزنه این گیاهان در قسمت هایی از گیاه قرار دارد که منجر به تبحیر آب زیادی می‌شود. آن‌ها در ساعات روشنایی روز باز شده و علمیات تبخیر را با شدت بیشتری انجام می‌دهند. اما کاکتوس ها با ذخیره آب در این شکاف هایی که کوچک‌تر هستند، عملیات تبخیر را کمتر انجام داده و به ذخیره کردن آب می‌پردازند. کاکتوس ها به دلیل زیست بومشان طوری تکامل یافته‌اند که امکان زنده ماندن در محیط هایی را داشته باشند که برگ پهن ها در آن جا قطعا از بین می‌روند. بنابراین باید در فرآیندهای تنفسی و جذب نور که برای انجام فتوسنتز استفاده می‌کنند، خلاقیت ایجاد کنند. روزنه یک کاکتوس در پایه ستون فقرات آن‌ها قرار دارد و بسیار کوچک تر از روزنه گیاهان برگ پهن است.

    خارها به دلیل داشتن سطح مقطع کوچک‌تر در مقایسه با برگ، تفاوت زیادی در میزان تبخیر دارند.

    روند رشد و بزرگ شدن اغلب گیاهان، بسیار سریع تر از کاکتوس ها است. پس  وقتی نوبت به فتوسنتز می‌رسد، این بدان معناست که استومای آن‌ها در ساعت های روز باز می‌شوند تا از نور فراوان استفاده کنند.

    اما اگر یک کاکتوس این کار را انجام‌دهد، در گرمای روز رطوبت غیرقابل قبولی را به دلیل تبخیر از دست می‌دهد.

    کاکتوس بدون آب چگونه زنده می ماند؟عملکرد متفاوت کاکتوس ها با سایر گیاهان در روز و شب

    روزنه کاکتوس ها بر خلاف اغلب گیاهان، در شب باز می‌شود که خطر تبخیر کمتری داشته باشد.

    کاکتوس ها برای صرفه جویی در مصرف آب باید همه تلاش خود را انجام دهند، پس آن‌ها یک ساعت بیولوژیکی منحصر به فرد را ایجاد کرده‌اند که تعادل بین نیاز به تنفس و ذخیره آب برقرار شود. تنفس کاکتوس ها در شب به این معنی است که آن‌ها باید دی اکسید کربنی را که در شب به خود می‌گیرند ذخیره کرده تا در زمان طلوع خورشید بتوانند از آن در فتوسنتز استفاده کنند.

    این رفتار، سازگاری تکاملی دیگری است که باعث می‌شود کاکتوس ها با آب کمتر زنده بمانند.

    خارها و تیغ های کاکتوس

    تیغ های کاکتوس به دو دلیل برای گیاه مفید هستند:

    1 . اولین کاری که خارها برای کاکتوس انجام می‌دهند محافظت از آن در برابر حیوانات است.

    به همه گیاهان برگ پهن فکر کنید که توسط پرندگان، حشرات و پستانداران شکار می‌شوند. حالا به این فکر کنید که اگر یک گیاه در وسط بیابان بوده و پر از آب و رطوبت باشد، چقدر برای تمام حیوانات آن منطقه مفید خواهد بود. (به نوعی مثل لنگه کفش در بیابان!!) بنابراین اگر کاکتوس ها دارای تیغ های حفاظتی نبودند، رطوبت آن‌ها به راحتی توسط حیوانات استفاده شده و به زودی از بین می‌رفتند.

    2. دومین کمک تیغ‌ها در اختیار گذاشتن آب بیشتر برای گیاه است.

    خار و تیغ های کاکتوس ها اغلب دارای زاویه هستند تا آب را به طرف ساقه و به سمت پایین (در جهت ریشه) هدایت کنند، یا ممکن است به قدری بزرگ باشند که شبنم صبحگاهی را جمع کرده و قطرات تشکیل شده را به سمت ریشه هدایت کنند.

    پس یکی از پاسخ‌های سوال به اینکه یک کاکتوس چگونه بدون آب زنده می ماند؟ وجود تیغ در بدنه کاکتوس است.

    کاکتوس بدون آب چگونه زنده می ماند؟ساقه ها

    وقتی به درختی نگاه کنیم، یک تنه، شاخه، ساقه و برگ می‌بینیم.

    و وقتی به گیاهان گلدار زینتی یا خوراکی نگاه کنیم هم ساقه، برگ و گل مشاهده می‌کنیم. اما کاکتوس ها فقط یک شبکه ریشه ای در زیر زمین دارند همراه با یک ساقه که در بین خارها پوشانده شده است(و در موارد خیلی نادری تعداد کمی برگ کوچک دارند)، پس این بدنه کوچک و متشکل از ساقه، به آن‌ها کمک می‌کند تا آب کمتری را تبخیر و مقدار بیشتری را دخیره کنند. بدنه گیاه کاکتوس دارای مزایای زیادی است که کاکتوس ها برای زنده ماندن در آب و هوای خشک به آن‌ها نیاز دارند. این گیاهان بیابانی از تمام قسمت های بدنشان کمک می‌گیرند تا بهره وری آب را به حداکثر برسانند.

    و در جایی رشد کنند که گیاهان دیگر اصلا شانسی برای زنده ماندن نداشته باشند.

    اشکال مختلف بدنه کاکتوس ها

    ساقه کاکتوس یک نسخه تخصصی از تنه تمام گیاهان است.

    همانطور که گفتیم کاکتوس تکامل یافته است تا در ذخیره سازی و نگهداری آب کارآمد باشد. اکثر کاکتوس ها کروی هستند و در برخی از آن‌ها برجستگی‌هایی وجود دارد. این شکل ظاهری کاکتوس عاملی دیگر در ذخیره آب گیاه می‌باشد. ذخیره سازی و احتباس آب بیشترین نگرانی برای کاکتوس ها است، بنابراین منطقی است که آن‌ها از فرم بدنشان در این راستا کمک بگیرند. مزیت داشتن بدن کروی برای کاکتوس این است که ظرفیت ذخیره سازی داخلی بیشتری را در مقابل تبخیر کمتر برای گیاه انجام می‌دهد. در حالی که یک نوع بدنه انگور مانند پیچکی یا یک ساقه بلند و نازک و یک گل پهن، گیاه را در معرض تبخیر بیشتری قرار می‌دهد.

    کاکتوس تمام آب دریافتی را در داخل بدنه کروی شکل خود نگه می‌دارد.

    ذخیره سازی آب در غشاء بیرونی

    حداقل سه ویژگی در کاکتوس ها وجود دارد که نقش مهمی در ذخیره آب دارند:

    1. فرم کروی شکل بدن کاکتوس ها
    2. دنده یا برجستگی‌های روی بدن گیاه که با جذب آب منبسط شده و آب را در خود ذخیره می‌کنند.
    3. داشتن سطح بیرونی ضخیم و مومی در غشاء سلولی کاکتوس

    کاکتوس بدون آب چگونه زنده می ماند؟برجستگی و دنده های بدن کاکتوس در زمان کمبود آب و هنگامی که باران نادر و میزان بارش شبنم کم است، به کمک گیاه می‌شتابند. این برجستگی ها در زمان وجود آب، آن را در خود خیره کرده، گیاه متورم می‌شود و از این طریق آب را در خود حفظ می‌کند. اما اگر کاکتوس نتواند برای مدت طولانی آب را نگه دارد هم چندان مهم نیست؛ چون پوشش مومی مانند که روی سطح خارجی آن قرار دارد، مانند یک بارانی ضد آب عمل می‌کند.

    به جای اینکه آب را بیرون نگه دارد، برای نگه داشتن آب در درون کار می‌کند!

    استفاده از آب در شرایط حساس و مهم!

    بدون بازکردن هرگونه بحث فلسفی احتمالا همه ما قبول داریم که زندگی کردن بهتر از زنده ماندن است.

    بنابراین منطقی است که یک کاکتوس نه فقط برای زنده ماندن بلکه برای رشد و تولید مثل می‌خواهد زنده بماند. پس کاکتوس فقط در زمان‌هایی که آب فراوان است، بزرگتر می‌شود. علاوه بر آن اغلب کاکتوس ها برای شکوفه دادن هم فقط در شرایطی که در فصل رشد آب کافی دریافت کنند اقدام به این کار می‌کنند. جالب است بدانید که پایان عمر یک کاکتوس هم دلیل خوبی برای از بین رفتن آب داخل بدن آن ها نیست!! دانشمندان ماه‌ها پس از مرگ کاکتوس، بدن آن را شکافتند.

    جالب است بدانید که آن‌ها در این تحقیق متوجه شدند که درون کاکتوس هنوز هم رطوبت وجود دارد!

    ریشه ها

    یک کاکتوس بدون آب چگونه زنده می ماند؟ به کمک ریشه های گسترده و پهن خویش!

    آخرین عامل فیزیکی ذخیره ساز آب در کاکتوس ها شکل ریشه آن ها است.

    کاکتوس بدون آب چگونه زنده می ماند؟اکثر کاکتوس ها دارای سیستم ریشه‌ای کم عمق و گسترده هستند و این بعنی تمام ظرفیت جمع آوری آب گیاه نزدیک به سطح است. با این رویکرد هنگامی که میزان رطوبت در خاک کم می‌باشد، ریشه های گسترده گیاه آب را به سرعت تحویل گیاه می‌دهند. شبکه ریشه گیاه هنگامی رشد می‌کند که آب فراوان باشد. اما زمانی که گیاه قادر به صرفه جویی آب نیست، ریشه ها دوباره به سمت بدن گیاه جمع می‌شوند. اگرچه ارسال آب در ریشه‌های عمیق، مطمئن‌تر است.

    اما این ریشه‌ها برای رشد به انرژی و آب بیشتری هم احتیاج دارند.

    حالا که در موضوع آبیاری کاکتوس ها متمرکز شده اید پیشنهاد می‌کنیم مطلب خوب آموزش آبیاری کاکتوس ها را هم مطالعه کنید.

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۱۴ رای

    گذاشتن دیدگاه

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.